Ebeveyn parası (Elterngeld) ve ebeveyn izni rehberi

Kısaca: Ebeveyn parası (Elterngeld), doğumdan sonra daha az çalıştığınız ya da hiç çalışmadığınız dönemde gelirinizin bir kısmını karşılar – temel ebeveyn parası (Basiselterngeld) olarak ayda 300 ile 1.800 Euro arasında. Ebeveyn izni (Elternzeit) ise işten ücretsiz olarak ayrılma hakkınızdır ve çocuk başına üç yıla kadar sürebilir. Ebeveyn parasına doğumdan sonra semtinizdeki Elterngeldstelle'ye başvurursunuz, ebeveyn iznini ise işvereninize bildirirsiniz. Berlin'de neyin geçerli olduğunu adım adım anlatıyoruz.

Ebeveyn parası ile ebeveyn izni arasındaki fark

Ebeveyn parası (Elterngeld) devletin verdiği bir para yardımıdır. Doğumdan sonra kaybettiğiniz gelirin bir bölümünü karşılar. Doğumdan önce geliri olmayan anne babalar da en düşük tutarı alır.
Ebeveyn izni (Elternzeit) çalışan olarak işten muaf tutulma hakkınızdır. Bu sürede işveren maaş ödemez, buna karşılık işten çıkarılmaya karşı özel olarak korunursunuz.

İkisi birbiriyle bağlantılıdır ama ayrı ayrı halledilir: ebeveyn parası resmî daireden, ebeveyn izni işverenden.

Kimler ebeveyn parası alabilir?

Çocuğunuza kendiniz bakıyorsanız, onunla aynı evde yaşıyorsanız, Berlin'de kayıtlıysanız (Anmeldung) ve haftada en fazla 32 saat çalışıyorsanız ebeveyn parası alabilirsiniz. Alman ya da AB vatandaşı olmayanlar ayrıca ikamet belgesini (Meldebescheinigung) ve oturum iznini (Aufenthaltstitel) sunar; yabancı pasaportlu anne babalar için Elterngeldstelle'nin kontrol ettiği ek koşullar vardır. Doğumdan önceki yıl vergiye tabi geliri 175.000 Euro'yu aşan aileler ebeveyn parası alamaz (1 Nisan 2025'ten itibaren doğan çocuklar için; çiftler ve tek ebeveynler için geçerli).

Ne kadar ebeveyn parası ödenir? (Durum: Kasım 2026)

Temel ebeveyn parası (Basiselterngeld): genellikle doğumdan sonra kaybedilen net gelirin yüzde 65'i; gelir düşükse yüzde 100'e kadar. En az 300, en fazla 1.800 Euro.
ElterngeldPlus: yarısı kadar, ama iki kat uzun süre – ayda 150 ile 900 Euro arası. Yarı zamanlı çalışanlar için avantajlı olabilir.
Süre: Anne baba birlikte 12 ay temel ebeveyn parası alır; diğer ebeveynin de doğumdan sonra geliri azalırsa 2 „partner ayı“ (Partnermonate) eklenir. Temel ebeveyn parası yalnızca çocuğun ilk 14 ayında ödenir.
Ortaklık bonusu (Partnerschaftsbonus): Anne ve baba iki ile dört ay boyunca aynı anda haftada 24–32 saat çalışırsa, her biri dört aya kadar ek ElterngeldPlus alır.
Doğumdan sonraki analık parası (Mutterschaftsgeld) hesaba katılır; bu aylar annenin temel ebeveyn parası ayı sayılır.

Size düşecek tutarı Aile Portalı'nın Elterngeld hesaplayıcısı ile bağlayıcı olmadan hesaplayabilirsiniz.

Adım adım: Berlin'de ebeveyn parası başvurusu

Doğum belgesini alın: Nüfus dairesi (Standesamt) doğum bildiriminden sonra doğum belgesini (Geburtsurkunde) düzenler. Ebeveyn parası için „Elterngeld başvurusu için“ (zur Beantragung von Elterngeld) yazan nüshaya ihtiyacınız var.
Ayları planlayın: Kimin hangi aylarda temel ebeveyn parası ya da ElterngeldPlus alacağını birlikte belirleyin. Anne baba aynı anda temel ebeveyn parasını yalnızca bir ay ve sadece ilk on iki ay içinde alabilir (erken doğum veya çoğul doğum gibi istisnalar var).
Formu doldurun: Berlin, federal düzeyde ortak başvuru formunu kullanıyor. Çevrim içi portal şu anda yenileniyor; formu ElterngeldDigital başvuru asistanıyla doldurup yazdırıyor, imzalayıp posta ile gönderiyorsunuz. Anne ve baba birlikte imzalar.
Belgeleri ekleyin: doğum belgesi, kimlik veya pasaport ile ikamet belgeleri, her ebeveyn için önceki gelire dair beyan ve doğumdan önceki 12 ayın gelir belgeleri (maaş bordroları; serbest çalışanlar için son vergi tebliğnamesi), sağlık kasasından analık parası belgesi, işverenin ek ödeme belgesi, yarı zamanlı çalışılıyorsa çalışma saatlerinin onayı, yabancı uyruklular için oturum izni.
Doğru adrese gönderin: Çocuğunuzun oturduğu semtin Elterngeldstelle'si yetkilidir. Adresleri service.berlin.de sayfasında bulabilirsiniz.

Önemli süre: Başvuru ancak doğumdan sonra yapılabilir. Ebeveyn parası geriye dönük en fazla üç ay için ödenir – bu yüzden başvurunuzu çocuğunuzun ilk üç ayı içinde yapın.

Ebeveyn iznini işverene bildirmek

Ebeveyn izni için başvuru gerekmez, işverene bildirmeniz yeterlidir – yazılı olarak, imzasız mektup veya e-posta da olur.
Süre: İzin çocuğun 3. doğum gününden önceyse en geç başlangıçtan 7 hafta önce; 3. ile 8. doğum günü arasındaki izin için 13 hafta önce. Analık izninin (Mutterschutz) hemen ardından izne çıkacak anneler, koruma süresinin bitiminden en geç 7 hafta önce bildirir; doğumdan itibaren izin alacak babalar ise tahmini doğum tarihinden 7 hafta önce.
Süresi: çocuk başına üç yıla kadar; bir kısmını 3. ile 8. doğum günü arasında kullanabilirsiniz.
İzinde çalışmak: aylık ortalama haftada 32 saate kadar çalışmak serbesttir; yarı zamanlı çalışma talebi aynı sürelerle yapılır.
İşten çıkarılmaya karşı koruma: İşveren ebeveyn izni sırasında ancak istisnai durumlarda fesih yapabilir.

Sık sorulan sorular

Daha önce gelirim yoksa ebeveyn parası alabilir miyim?

Evet. Doğumdan önce geliri olmayanlar en düşük tutarı alır: 300 Euro temel ebeveyn parası ya da 150 Euro ElterngeldPlus. Aileniz vatandaşlık parası (Bürgergeld) veya çocuk ek ödeneği (Kinderzuschlag) alıyorsa, ebeveyn parası bunlardan düşülebilir.

Başvuruyu Türkçe yapabilir miyim?

Form Almancadır. Türkiye'den gelen belgeler, örneğin nüfus kayıtları, genellikle tercüme ister. Başvuruyla ilgili sorularınızda semtinizdeki Elterngeldstelle yardımcı olur.

Başvurudan sonra bir şey değişirse ne olur?

Aylar, çalışma saatleri ya da banka hesabı değişirse Berlin'e özel değişiklik formunu (Berliner Änderungsantrag auf Elterngeld) doldurup posta ile Elterngeldstelle'nize gönderirsiniz.

Ebeveyn parası vergilendirilir mi?

Ebeveyn parasının kendisi vergiden muaftır, ancak vergi oranınız hesaplanırken dikkate alınır (Progressionsvorbehalt). Bu nedenle diğer gelirleriniz için vergi oranı yükselebilir.

İşlem ne kadar sürer?

Semte göre değişir. Belgeler ne kadar eksiksizse işlem o kadar hızlı ilerler – gecikmelerin en sık nedeni eksik belgelerdir.

Kaynaklar

Aile konusunda daha fazlası: Aile & Çocuk Parası. Soru ve önerileriniz için: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir..

Durum: Kasım 2026. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Esas olan yetkili kurumların açıklamalarıdır.